Các loại Rắn nước có độc & không độc ở Việt Nam [5]

Đa số mọi người đều cho rằng các loại rắn nước ăn cá cắn không độc, không gây chết người. Tuy nhiên thực tế không phải loài rắn nào sống dưới nước cũng không độc. Rất nhiều loại rắn sống dưới nước vẫn có độc.

Hình ảnh rắn nước

Mục lục

Các loại Rắn nước có độc ở Việt Nam

Trong các loại rắn sống dưới nước có độc ở Việt Nam rất phổ biến phải kể đến rắn cỏ ( rắn hoa cỏ, rắn học trò). Rắn hoa cỏ thuộc về loài rắn độc, chúng có các tuyến độc tuy nhiên bộ phận này và nanh độc ở sau răng trước không thực sự như một con rắn độc bình thường.

ran co do dau xanh

Khi bị loài này cắn có thể có biểu hiện không đông máu, thở khó khan, thận bị tổn hại và có thể dẫn đến tử vong. Chúng có nhiều loại màu sắc khác nhau nhưng đặc điểm chung là có 1 vệt màu đỏ, trắng hoặc vàng ngay phía dưới tai. Loài này thường bắt cá, ếch nhái nên rất hay nhầm với các loại rắn sống dưới nước khác.

rắn nước màu vàng

Rắn hoa cỏ vàng

Mô tả: Dài từ  80 cm đến 1 mét. Phần lưng có màu vàng nhạt, vùng cổ có khoang đỏ nhạt. Loài này phân bố hầu khắp các tỉnh ở Việt Nam

ran hoa co soc trang

Rắn hoa cỏ bụng trắng

Danh pháp khoa học: Rhabdophis auriculata là loài rắn nhỏ dài từ 50-60 cm. Trên lưng có màu nâu đỏ nhạt kết hợp với các sọc đen chạy đến hết đuôi, bụng có 2 sọc trắng sáng với những hình tam giác chạy dọc theo bụng. Đầu và thân được ngăn với nhau bằng 1 vệt trắng dưới cổ. Đây là loài có độc.

ran hoa co

Rắn hoa cỏ xanh (Rắn lục nước, Rắn nước màu xanh)

Đặc điểm nhận dạng: Là loài rắn nhỏ chỉ từ 50-60 cm, Toàn thân có màu xanh rêu, trên lưng có các vệt đen ngắn. Đầu với cổ được phân ra bởi 1 vệt vàng ngay dưới tai. Đây là loài rắn có độc.

ran hoa co minh do

Rắn hoa cỏ đỏ (Rắn nước màu đỏ)

Đặc điểm nhận biết: Loài rắn nhỏ dài từ 50-60 cm. Toàn thân màu đỏ tía nhạt kết hợp với các đốm sáng hình dấu X xếp thành hình thoi. Đầu màu đen xám dược chia với thân bằng 1 vệt trắng dưới tai. Đây là loài rắn có độc.

Rắn rào khoang vàng, Rắn hổ mèo 

Danh pháp khoa học Boiga dendrophila là một loài rắn trong họ Rắn nước. Loài này có ở Việt Nam. Chúng dài từ 1,5 –  1,8 mét. Đặc điểm là thân màu đen tuyền với các sọc ngang vàng trải dài khắp cơ thể. 

rắn hổ mèo

Phần dưới bụng mang màu đen hơi xanh, hơi lốm đốm vàng. Mõm có màu vàng được điểm thêm một vài sọc đen gần giống ria mèo, răng nanh trong.

Rắn rào khoang vàng là một chi lớn của rắn nọc độc, nọc sùi. Rắn rào cây chủ yếu săn mồi vào ban đêm.

Các loài Rắn nước không có độc ở Việt Nam

Rắn bông súng (rắn nước bụng đỏ)

Danh pháp khoa học: Enhydris enhydris Loài này không độc hay ít độc. Loài rắn có chiều dài trung bình từ 0,7-0,8 mét. Thân hình trụ có vảy trơn láng. Đầu màu nâu với những cặp đường kẻ màu nhạt hướng về phía mõm. Bụng màu trắng hoặc vàng với một đường nằm ở chính giữa sậm màu hoặc một dãy chấm tròn. Gọi là rắn bông súng do chúng thường di chuyển trên lá súng. Loài rắn này đẻ con.

Rắn nước bụng đỏ
Rắn nước bụng vàng

Rắn bồng chì (Rắn nước bụng vàng)

Danh pháp khoa học: Hypsiscopus plumbea Loài này ít độc hay có độc nhẹ. Loài rắn sống dưới nước này có ở Việt Nam. Rắn bồng chì có chiều dài cơ thể khoảng 56 – 60cm.

Thân hình trụ vảy trơn láng có màu ôliu xám nhạt hay xám lam về phía trên, bụng màu vàng chạy dọc đến đuôi.

 

Rắn nước hoa

Rắn bù lịch, rắn ri cá (Rắn nước hoa)

Danh pháp khoa học: Enhydris jagori Là loài rắn không độc hay ít độc chiều dài cơ thể khoảng 50 – 70cm.

Mặt lưng màu ô liu, với các đốm màu đen nhạt luôn được sắp xếp theo cặp trên đường sống lưng và các đốm có cạnh ở bên hông. 

Phần bụng và phía ngoài bụng có ba hoặc bốn hàng vảy màu vàng, hồng, hoặc trắng nhạt; mép ngoài của phần bụng và các hàng vảy tiếp giáp có viền màu xám và có 3 vệt màu đỏ chạy dọc thân tới tận mút đuôi.

Rắn Lải (Rắn nước lải, rắn ráo nước)

Rắn nước lải

Rắn nước lải là loài không độc, vết cắn của loài này không gây chết người mà chỉ bị nhiễm trùng nhẹ. Tuy nhiên màu da, hình dạng của các loài rắn này rất đa dạng nên cũng rất khó phân biệt.

Đặc điểm chung của các loại rắn lải này là mắt rất lớn. Vảy xếp đều thành hình dấu X từ đầu tới đuôi. Hình dạng thuôn dài từ đầu đến đuôi giống con lãi nên thường gọi là rắn lãi. Chiều dài thân từ 1,5 – 2 m, riêng loài rắn Hổ trâu có con dài đến 3m.  Loài này có nhiều màu khác nhau nên căn cứ vào màu sắc trên lưng và phần bụng chia thành các loại sau:

Rắn nước lải ( rắn lải bụng vàng)

Rắn lải bụng vàng

Đây là loài phổ biến nhất trong chi rắn này. Đặc điểm nhận biết là trên lưng màu nâu, hoặc xám đen, vảy xếp đều nhìn rõ chữ X màu đen. Bụng màu vàng nghệ hoặc vàng nhạt. Loài này không có độc.

Rắn lải đen

Rắn lải đen bụng trắng (Rắn nước bụng trắng)

Đặc điểm nhận biết vẫn là đôi mắt to, thân thuôn dài như con lãi. Trên lưng màu đen tím ánh màu xanh ngọc không nhìn rõ vẫy, bụng màu trắng đục. Đây là loài không có độc.

Rắn nước lải xanh

Rắn lải xanh

Loài này rất dễ nhận biết với lưng màu lá chuối đậm, nhìn thấy rõ vãy xếp chữ X màu đen, từ 1/ 2 thân đến hết đuôi mỗi bên có 2 đường đen chạy dọc theo cơ thể. Đây là loài không có độc.

Rắn nước lải hoa

Rắn lải hoa (Rắn nước vằn)

Đặc điểm nhận biết loài này là trên lưng màu nâu tím kết hợp với các chấm trắng tạo thành các khoanh tròn vuông góc với thân ( các loài hổ mang chúa cũng có khoanh trắng vàng nhưng hình chữ V) hình chạy từ cổ đến 2/ 3 thân, đến gần đuôi thì các khoanh trắng chuyển thành khoanh đen. Bụng màu trắng đục. Loài này không độc.

Rắn nước bụng đỏ chấm đen

Danh pháp khoa học Enhydris chinensis. Loài này là loài rắn không có nọc độc hoặc ít độc nằm trong chi rắn Bồng, họ rắn nước. Dài từ 0,8-1m , đặc điểm nhận biết là có 2 sọc đỏ 2 bên hông chạy từ cổ đến đuôi, lưng màu nâu rêu.

Rắn nước bụng đỏ
Rắn nước hoa

Rắn nước hoa

Danh pháp khoa học: Enhydris bocourti Là loài rắn không độc hoặc ít độc. Dài 0,7-0,8 mét. Thân mập. Đầu màu xám nhạt. Môi, họng và bụng màu trắng đục. Lưng xanh ánh màu đá, có nhiều sọc xám nhạt, mảnh chạy dọc lưng. ở sườn có hàng vệt xám đen to chạy từ lưng tới gần giữa bụng, xếp so le nhau.

Rắn nước bụng trắng lưng đen

Răn nước bụng trắng lưng đen Plumbeous Water Snake

Danh pháp khoa học Enhydris plumbea thuộc chi rắn bồng là loài không có nọc độc hoặc ít độc. Cơ thể dài từ 0,7-0,8 mét. Lưng màu đen than, bụng màu trắng đục chia dọc 2 phần cơ thể.

Rắn nước màu xám bạc

Rắn nước xám bạc

Danh pháp khoa học: Enhydris bennettii thuộc chi rắn bồng là loài không có nọc độc hoặc ít độc. Thân hình mập mạp, thân màu xám bạc, trên lưng hình thoi màu đen xếp nối tiếp chạy dọc theo sống lưng.

Rắn nước màu đồng

Rắn nước màu đồng Plumbeous Water Snake

Danh pháp khoa học: Hypsiscopus plumbea cùng chi với rắn bông súng, là loài không có nọc độc hoặc ít độc. Loài này đặc điểm là thân màu đồng bóng, bụng màu trắng.

Hình ảnh rắn nước

Rắn ri voi hay còn gọi là rắn bồng voi rắn ri tượng

Danh pháp khoa học: Enhydris bocourti là loài rắn duy nhất của chi Subsessor trong họ Rắn ri (Homalopsidae),  là loài không có độc hoặc ít độc,  chúng được nuôi phổ biến để lấy thịt rắn.

Chúng to hơn các loài rắn nước khác, có con nặng tới 7 – 8 kg. Đặc biệt, thịt rắn thơm và tỷ lệ thịt trên một đơn vị trọng lượng cơ thể của rắn ri voi cao hơn nhiều so với các loài rắn nước khác.

Rắn nước nâu

Rắn nước nâu

Loài này nằm trong chi rắn bồng Enhydris, là loài không có nọc độc hoặc ít độc. Chiều dài thân 0,5-0,6 mét. Da màu nâu bóng, thức ăn chủ yếu là cá nhỏ, nhái và các loài bò sát nhỏ.

Rắn nước bụng vàng

Rắn nước bụng vàng

Danh pháp khoa học: Enhydris pakistanica. Mô tả: dài chỉ từ 50-60 cm, trên lưng màu đen than, bụng màu trắng đục. Đây là loài không có độc.

Rắn Trun hay còn gọi là rắn nước hai đầu

Danh pháp khoa học:Cylindrophiidae  Họ rắn chun này chỉ gồm 1 chi Cylindrophis, được tìm thấy nhiều ở Việt Nam. Đây là các loài rắn đào hang và thường có những vòng đen trắng, đen đỏ,  xen kẽ trên cơ thể ( các vòng này thường bị đứt đoạn, khoảng cách sát nhau hơn so với rắn cặp nong cặp nia), đây là một loài rắn hoàn toàn không có độc.

Rắn nước hai đầu
Rắn nước hai đầu

Các loài rắn 2 đầu thường làm hang ở các khu vực sình lầy gần sông suối. là loài rắn nhỏ cơ thể chỉ từ 20 cm đến 60 cm với phần đuôi giống hệt phần đầu hơi cong lên. Hiện họ này có 8 loài được công nhận, không có phân loài.

Rắn nước nhỏ

Rắn chun đen (Rắn nước nhỏ)

Danh pháp khoa học: Cylindrophis ruffus Là loài rắn nhỏ chiều dài cơ thể chỉ từ 20 – 30 cm. Toàn thân màu đen hoặc nâu trơn như lươn nhưng thật ra vẫn có vãy. Rắn chun đen thường làm hang như lương ở sình lầy ven ao hồ, sông suối. Thức ăn của chúng là các loài côn trùng nhỏ, giun. Là loài rắn không độc.

Rắn nước sọc đen trắng

Rắn chun sọc trắng đen (Rắn nước sọc trắng đen)

Danh pháp khoa học: Cylindrophis ruffus Là loài rắn nhỏ chỉ dài 40-50 cm, phần đuôi hình giống cái đầu thứ 2. Khoang đen và khoang trằng xếp đều nhau theo hình zích zắc dính liền nhau, các khoang trắng thường không liền mạch ( loài rắn cặp nong, cặp nia các khoang này thường liền mạch rõ ràng không dính vào nhau). Là loài rắn không độc

Ngoài ra còn các loại rắn chun khác như: Rắn chun khoang đen đỏ, rắn chun trắng, rắn chun đầu đỏ: 

Rắn nước hai đầu
Rắn nước trắng
rắn nước 2 đầu đỏ

Câu hỏi liên quan đến Rắn nước

Rắn nước sinh sản đẻ con hay đẻ trứng ?

Một số rắn không đẻ trứng mà đẻ con ( thực ra là trứng trong bụng nở thành con), trong đó có các loài: rắn trun đầu đỏ, rắn bù lịch, rắn bông súng, rắn bồng chì, rắn bồng Trung Quốc, rắn râu, rắn ri voi, rắn lục mép trắng, rắn lục xanh. Rắn ri cá đẻ 8 con, rầm ri cóc ở vùng nước lợ Nam bộ đẻ tới 32 con. Các loài còn lại đẻ trứng

ran nuoc con

Rắn nước ăn gì ?

Thức ăn chủ yếu của các loại rắn nước là cá, ếch nhái, côn trùng, động vật bò sát nhỏ, chuột. 

Loài rắn hoạt động ban ngày này cư trú ở những con suối nước ngọt cạn, các kênh lạch, khu vực đất ngập nước, đầm lầy và hồ nước ngọt.

Rắn nước có độc không ?

Hầu hết các loại rắn đều bơi rất giỏi, thích sống ở gần sông suối ao hồ vì có nhiều thức ăn. Trong đó có 1 số loài chuyên đi kiếm ăn ở dưới nước như rắn Bông súng, rắn Bồng, rắn Ri cá, rắn Lải …. Các loài này không có nọc độc. Các loài thuộc chi rắn Hoa cỏ ( rắn cổ đỏ, rắn học trò) là loài rắn có độc.

Tuy nhiên để phân biệt các loài có độc và không độc là rất khó khắn vì chủng loại, màu sắc chúng rất giống nhau. Vì thế không nên lại gần hoặc bắt rắn bằng tay, khi sơ ý bị rắn cắn thì sơ cứu rồi chuyển đến cơ sở y tế gần nhất không được tự ý điều trị.

Rắn nước có hệ tuần hoàn gì ?

Đặc điểm đặc trưng của hệ tuần hoàn bò sát là: tim 3 ngăn, có vách hụt chia tâm thất thành 2 nửa, máu đi nuôi cơ thể là máu pha ít, có 2 vòng tuần hoàn lớn nhỏ, là động vật biến nhiệt.

Rắn nước có tác dụng trị bệnh gì ?

Y Học dân gian cho rằng rắn có vị ấm, bồi bổ sức khỏe, tăng cường sinh lực và các tác dụng y dược:

Thịt rắn chẳng những là loại thức ăn rất ngon, giàu chất dinh dưỡng dùng để bồi bổ sức khỏe. Mỡ rắn để chữa bỏng lửa, chốc đầu và làm cho chóng lên da non, bằng cách bôi xoa nhiều lần lên chỗ bỏng, chỗ chốc.

Máu rắn rất bổ và chữa được nhiều chứng nhức mỏi, đặc biệt công hiệu đối với bệnh đau lưng. Mật rắn có thể dùng ngay mật rắn tươi bằng cách nuốt nguyên cả cái hoặc pha với ít rượu mà uống. Rượu mật rắn để chữa đau sưng, nhức mỏi, thấp khớp, ra mồ hôi trộm.

Thịt rắn nước

Rắn nước ăn được không ?

Các loại rắn sống dưới nước đa số có kích thước nhỏ, trung bình nhưng tỉ lệ thịt của chúng nhiều, xương mềm, ngon ngọt nên thịt chúng rất được ưa chuộng và chế biến làm thành nhiều món ắn ngon.

Hiện nay loài này ngoài tự nhiên số lượng đã giảm sút nhưng đã được nuôi thương phẩm rất nhiều ở Miền Tây.

Rắn nước nướngs

Rắn nước nấu món gì ngon ?

Thịt Rắn nước được chế biến và làm được nhiều món ngon như: Rắn xào sả ớt, rắn hầm sả, rắn nướng lá lốt, rắn xào lắn, rắn nướng, lẩu rắn, rắn hầm xả, rắn hầm thuốc bắc, rắn hấp.

Rắn nước bò vào nhà đánh con gì ?

Rắn bò vào nhà đánh 38-78. Theo quan niệm người xưa thì khi thấy rắn băng qua đường đánh cặp 32 – 42 – 72. Theo quan niệm về tuổi: Nếu bạn dưới 30 tuổi thì đánh cặp 32 – 23, nếu bạn từ 30 đến 70 tuổi thì đánh cặp: 27 – 72.

Rắn nước bao nhiêu tiền một ký ?

Rắn bông súng giá 120.000 – 130.000 đồng/ 1kg, rắn trun, rắn nước 140.000 – 150.000  đồng/ 1kg, hổ hành từ 180.000 – 220.000 đồng/ 1kg, rắn ri voi 350.000 Đồng/1 kg.

Rắn nước ở Miền Tây gồm những loại nào ?

Ở Miền Tây có các loại rắn sống phổ biến như rắn bông súng, rắn lải, rắn trun, rắn cỏ, rắn ri voi, rắn hổ mèo …

Hiện nay nghề nuôi rắn bông súng, rắn ri voi thương phẩm ở Miền Tây rất phát triển mang lại lợi nhuận cao.

Rắn nước vào nhà là điềm gì ?

Theo quan niệm dân gian. Rắn lành bò vào nhà đây là một điềm báo tốt báo hiệu gia đình bạn sắp đón nhận vận may. Trên phương diện công việc cũng như cuộc sống luôn có quý nhân theo sau phù trợ giúp đỡ nên mọi chuyện được suôn sẻ, thuận lợi.

Rắn nước là loài rắn lành nên khi nó bò vào nhà thì đây là điềm báo tốt.

Trả lời